İYİLİK, BALIK ve HALİK

Genel Yönermenimiz İbrahim Karaman, Ramazan sayımız için,‘VAKİT İYİLİK VAKTİ, BU RAMAZAN VE HER ZAMAN’ başlığı ile bir gazete düşünmüş. Bize de, ‘İsterseniz siz de bu konuyu içeren bir yorum yazın’ diye haber göndermiş.

‘İyilik’ kutsal bir söz olmalıdır bence. ‘İyilik’ hakkında kimlerin neler söylemiş olduğuna bakarsak, bu eylemin kutsallığını daha iyi anlamış oluruz. İyilik hakkında herkesin ezbere bildiği söz şudur:  Yap bir iyilik at denize, balık bimazse Halik bilir.

Size önce, iyilik ile ilgili bazı söylemleri sıralamak istiyorum. Daha sonra da, ünlülerin iyilik hakkındaki sözlerini sıralayacağım. Ramazan hakkında ise sizlere, 7 Ekim 2005 tarihinde Hollanda gazetelerinde yayınlanan bir haberi sunacağım. Bu kez işin kolayına kaçtım ama, iyiliği anlatabilmek için en iyi yol bu oldu. Hayırlı ve mutlu bir Ramazan Bayramı dileğiyle…

İyilik eden iyilik bulur: (atasözünün anlamı) İyilik den kimse çevresinde sevilir, sayılır, sırası geldiğinde de, kendisinden iyilik görenler ona iyilik ederler.

İyilik et denize at, balık bilmezse halik bilir: İnsanlar yapılan iyiliğin değerini bilmese bile Allah (c.c.) katında bunun değeri bilinir.

İyilik et kele, övünsün (varsın söylesin) ele: Bir kişiye iyilik ederek onun kusuru düzeltilir, sonra o, bu iyilikten söz etmeyip kendi kusursuzluğuyla övünmeye kalkar.

İyilik et, kötülük bul: Yapılan bir iyiliğe, kötü bir davranışla karşılık verildiğinde kullanılır.

İyiliğe iyilik her kişinin karı, kötülüğe iyilik eden kişinin karı: (atasözünün anlamı) Herkes iyiliğe iyilikle karşılık verebilir ama kötülüğe iyilikle karşılık vermek ancak olgun ve erdemli kişilerin harcıdır.

İyiliğe iyilik olsaydı, koca öküze bıçak olmazdı: İyiliğin değerinin bilinmediğini, iyilik edenlere karşılık kötülük edenlerin daha çok olduğunu anlatır.

İyiliğe “nere gidiyorsun” demişler, “kötülüğe” demiş: İyiliklere çoğu kez kötülükle karşılık verilir.

Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı olur: En ufak bir iyiliğin bile unutulmaması gerekir.

Ünlülerden iyilik söylemleri:

Hz. Ali (r.a.): Karşılığında kötülük göreceğinizi hiç düşünmeden, iyilik ediniz.

Andre Gide: Her türlü kötülüğü yapmaya muktedir iken kötü bir şey yapmamak, işte budur iyilik.

  1. Spinoza: İyiye giden yol, çok güç görünüyorsa da bulunabilecek bir yoldur.

Bertolt Brecht: İyi insan olacağınıza, öyle bir yere götürün ki dünyayı iyilik beklenmesin.

Beydeba: Dünyada yapılacak en büyük iyilik, korku içinde yaşayan bir insanın güvenliğini sağlamaktır.

Blaise Pascal: İyiliğinize inanılmasını istiyorsanız, ondan hiç söz etmeyin.

Budha: İyilik iyilikten, kötülük kötülükten doğar.

Charron: Birinden iyilik gören kimse bu iyiliği hiç unutmamalıdır, birisine iyilik yapan ise yaptığı iyiliği hiç hatırlamamalıdır.

Cenap Şehabeddin: İyiliği yalnız iyiler anlar, kötülüğü herkes.

Cervantes:Karşılık bekleyerek yapılan iyilik Allah katında muteber değildir; çünkü mükafatını bu dünyada almıştır.

Denis Diderot: Yalnız iyilik yapmak yetmez, iyiliği zarafetle yapmak da lazımdır.

Ebubekir Ferra: İyiliği gizlemek, kötülüğü gizlemekten daha üstündür.

Epictetos: Güneş, ışık ve sıcağından yarar sağlamak için kendisine yalvarılmasını beklemez. Sen de güneş gibi ol, beklenilen iyiliği senden istenilmeden yap.

Erskine of Ellon: İyiliğin kötülüğe zaferi, kötü insanların iyi insan olması demektir. Bu karanlığı aydınlığa çevirmekte, çarpık şeyleri düzeltmektedir.

Ferideddin-i Attar: İyiliğe gücün yetmezse, bari kötülük yapma.

François de La Rochefaucauld: Birinden gördüğümüz iyilik, bize yaptığı fenalıkları hoş görmemizi icap ettirmez.

Genceli Nizami:İyilik, insanlık sanatıdır.

Heinrich Heine: İyilik yapmasını bilmiyorsan, hiç olmazsa kötülük yapma.

Heinrich von Kleist: Ah, bütün bu iyi eserleri yazanlar, yazdıkları iyiliklerin yarısını yapsalardı, daha güzel bir dünyada yaşıyor olurduk.

Henry David Thoreau: İyilik, hiçbir zaman boşa gitmeyen bir yatırımdır.

Henry James: İnsan yaşamında üç önemli şey vardır: Birincisi iyi insan olmaktır, ikincisi iyi bir insan olmaktır ve üçüncüsü iyi bir insan olmaktır.

Johann Heinrich Pestalozzi: İyilik yapma kabiliyetinde olup da yapmayan insan, suç işlemiş sayılır.

Lev Tolstoy: Eğer iyiliğin bir nedeni varsa, sonunda bir ödülü varsa o iyilik değildir.

Lokman Hekim: İyilik, insanın emniyet kemeridir.

  1. T. Cicero: İnsan, Allah’a ancak öteki insanlara iyilik yapmakla yaklaşabilir.

Mevlana: İyiliği ve ihsanı tamamlamak, başlamaktan daha hayırlıdır. İyilik aradın mı insanda, kötülük kalmaz.

Voltaire: Yanlış yapma fırsatı günde bin kez bulunur, iyilik yapma fırsatı yılda bir kez gelir, onun için bu fırsat kaçırılmamalıdır.




Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *