In HABER worden sinds kort Rafjes geplaatst. Het onderwerp van Rafje loopt uiteen van moslimstudenten (ja die bestaan ook!), allochtonen (een land mond vol), tot Ramadan (een dieetdekmantel), Gargamel (die zijn moeder altijd met respect behandelde) en de e-Mam (die om antwoord wordt gevraagd of Mario moslim zou kunnen zijn gezien zijn Turkse snor). Hieronder een interview met Rafih Berkane, de ontwerper van de geliefde Rafje.

Hoe zijn de Rafjes ontstaan?

Ik wilde mij – betreft de bekende religieuze, culturele en maatschappelijke discussies – op een krachtige manier uitdrukken zonder gebruik te maken van de gangbare vormen zoals discussies, blogs, dialogen en interviews: deze duren te lang en zijn minder effectief. Ik wilde op mijn eigen manier met zo min mogelijk woorden uitdrukken. Toen moest ik denken aan Loesje en heb het concept herbruikt. Loesje was vaak neutraal en wit gekleurd. Daarmee bedoel ik dat Loesje bedacht wordt door mensen die de multiculturele/multireligieuze samenleving vanuit een ander perspectief bekijken. Ik wilde niet meer dat er over ons geschreven zou worden, maar dat wij zelf over ons zouden schrijven. Op een gegeven moment ontstond er een interne discussie tussen moslimstudenten waar ik met een uitgebreide mail op wilde reageren en hard wilde uithalen. Ik vond het verspilling van tijd en energie: dat moest sneller en krachtiger kunnen. Dat was de geboorte van mijn eerste Rafje.

Kun je ons wat vertellen over de inhoud, vorm en gebruik van de Rafjes?

De leuzen en spreuken gaan over wat mij bezighoudt. Wie ik dan ben? Ik ben moslim, allochtoon, Nederlander en Marokkaan. Dat kan dus gaan over de islam, de multiculturele samenleving, hoe wij als Nederlander in de maatschappij staan en etnisch gerelateerde vraagstukken van Marokkanen en Turken. In de Rafjes gebruik ik met regelmaat sarcasme, cynisme en ironie. Ik ben echter soms ook serieus. Soms neem ik hele gewaagde politieke standpunten in. Waar men steeds door verrast wordt is dat ik regelmatig stevig kritiek uit op ‘ons’. Verder heb ik tot op heden de Rafjes alleen digitaal verspreid via mijn website.

Wat is de analogie en meerwaarde van Rafje t.a.v. Loesje?

Loesje is politiek en religieus neutraal en is ook een beetje ‘wit’ gekleurd. Loesje staat ook voor een rebels Nederlands pubermeisje. De gemaakte uitspraken passen daar dan ook goed bij. Rafje verschilt in alle opzichten daarvan. Rafje kiest vaak een bepaalde kant, speelt ook soms de advocaat van de duivel, doet gewaagde uitspraken en is alles behalve neutraal. Dat wil niet zeggen dat ik altijd voor de kant van de moslims kies, maar vaak genoeg ook de kant van niet-moslims. Rafje behandelt onderwerpen die Loesje verstek laat gaan zoals het religieuze multiculturele debat dat heel Nederland bezighoudt.

What’s next? Zou je de Rafjes op markt willen brengen als bijvoorbeeld een kalender of postcards?

De Rafjes zijn stuk voor stuk een spontane impulsieve creatie. Ik kan niet op commando Rafjes produceren. Dat betekent dat er soms veel en soms weinig Rafjes bijkomen. De teller staat nu op meer dan 300 Rafjes. Ik had nooit gedacht dat ik dat ooit zou halen. Om een gedrukte kalender te maken zijn een reeks goede kwalitatieve Rafjes nodig. Ik kijk heel streng naar mijn eigen creaties. Na mijn kwaliteitsselectie blijft er nog niet genoeg over voor een drukvorm. Andere mensen zijn het daar niet mee eens, maar goed, dat is mijn perfectionisme. Ik streef er wel naar dat de Rafjes in dezelfde rekken liggen als de Loesjes. Maar een arme student als ik heeft geen tijd en geld om dat te bewerkstelligen. Daarom heb ik nooit echt reclame gemaakt voor mijn Rafjes. Ik zou ooit graag kalenders, kaarten, posters en andere drukvormen willen produceren. Maar ja, dat is slechts een droom. Het belangrijkste voor mij is dat ik mijn hobby kan blijven uitoefenen. Alles wat daarbij komt is mooi meegenomen.